Комитет күренекле җәмәгать һәм дин әһелләре каберләрен мәдәни мирас объектлары реестрына кертәчәк
Комитетка татар халкының күренекле эшлеклеләре каберлекләрен мәдәни мирас объектларының бердәм дәүләт реестрына кертүне нигезли торган дәүләт тарихи-мәдәни экспертиза актлары килде. Алар барысы да Казанның Яңа Татар зиратында урнашкан.
Кемнәрне мәңгеләштерергә ниятлиләр
Шиһабетдин Мәрҗани (1818-1889) — татар мөселман дин белгече, тарихчы, мәгърифәтче. Аның хезмәтләре татар халкының дини һәм иҗтимагый фикерен үстерүгә зур йогынты ясый.
Һади Максудов (Максуди) (1868-1941) — иҗтимагый-сәяси эшлекле, педагог, тел белгече, журналист. Татар мәгърифәтчелегенең күренекле вәкилләреннән берсе.
Галимҗан Баруди (Галиев) (1857-1921) — дин һәм җәмәгать эшлеклесе, мөфти, җәдитчелек идеологы, «Мөхәммәдия» мәдрәсәсенә нигез салучы һәм аның җитәкчесе.
Экспертлар объектларның тарихи-архитектура, сәнгать, фәнни һәм мемориаль кыйммәтләрен билгеләп үттеләр. Бу каберлекләрне реестрга кертү түбәндәге мөмкинлекләрне бирәчәк:
· аларны дәүләт тарафыннан саклауны тәэмин итәргә;
· киләчәк буыннар өчен күренекле эшлеклеләр турында истәлекне сакларга;
· Татарстанның иң мөһим тарихи некропольләренең берсе буларак Яңа Татар зираты статусын ныгытырга.
Элегрәк, 2026 елның мартында, Комитет Татарстанда истәлекле каберлекләрнең республика реестрын булдыру турында хәбәр иткән иде инде, анда беренче этапта 500дән артык исем кертелгән иде. Яңа экспертизалар – республика тарихына бәйле күренекле шәхесләр истәлеген мәңгеләштерү буенча әлеге системалы эшне дәвам итү.
ТР Мәдәни мирас объектларын саклау комитеты рәисе Иван Гущин:
«Мәрҗани, Максудов һәм Баруди каберләрен мәдәни мирас объектлары реестрына кертү – юридик процедура гына түгел. Бу – тарихи гаделлекне торгызу һәм татар халкының үсеш юлын билгеләгән кешеләргә карата ихтирамны арттыру акты. Без киләчәк буыннар өчен алар турындагы истәлекне сакларга бурычлы».