Казанда Карл Маркс һәйкәлен торгызачаклар

2026 елның 28 августы, җомга

ТР Мәдәни мирас объектларын саклау комитеты тарафыннан фәнни коммунизмга нигез салучыга бюстны реставрацияләүгә рөхсәт бирелде. Ул аның исемен йөртүче урамдагы скверда урнаштырылачак.

«Гранит постаментында К.Маркс бюсты» – төбәк әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты. Һәйкәл 1949 елда Казанда Карл Маркс исемендәге скверда куелган, ул Свердлов урамында – хәзер Петербург һәм Айдинов урамнары киселешендә урнашкан.

2004 елда Петербург урамын масштаблы реконструкцияләү һәм аның статусын үзгәртү сәбәпле (җәяүлеләр зонасы йөрү өлеше булып китә) һәйкәл демонтаж ителә. Бюст «Горводзеленхоз»да җаваплы саклауда булганда, аның шәһәр киңлегенә кайту мәсьәләсе берничә тапкыр күтәрелде.

Комитет, Казан Башкарма комитеты белән берлектә, урнаштыруның яңа урыны өчен нигезләмә әзерләде, мәдәни мирас объектын күчерү проекты эшләнде, шулай ук дәүләт тарихи-мәдәни экспертизасының уңай бәяләмәсе алынды.

2026 елның мартында Күренекле шәхесләр һәм истәлекле вакыйгаларны мәңгеләштерү буенча ведомствоара комиссия карары белән һәйкәлне урнаштыру урыны итеп Варварин чиркәвеннән ерак түгел Карл Маркс урамындагы сквер расланды.

Нәрсә эшләргә кирәк булачак:

- һәйкәлне реставрацияләү;

- гранит чыгару һәм постамент ясау;

- җир эшләре, сквер территориясен төзекләндерү һәм яшелләндерү;

- яктырткычлар һәм электр җиһазларын монтажлау;

- һәйкәлне скверда кую.

Эшләр 2027 елның 31 августына кадәр тәмамланырга тиеш.

Тарихи белешмә

Һәйкәл паспортыннан күренгәнчә, Карл Марксның бронза бюсты 1948 елда Ленинградның «Монументкультура» нәфис кою заводында авторы совет скульптор-монументалисты Мария Тимофеевна Литовченко булган модель буенча гальванопластика ысулы белән эшләнгән.

Бюстның биеклеге — 1,4 метр, ә соры граниттан постамент — 2,75 метр.

«Карл Маркс бюсты зур җылылык һәм ышаныч көче белән фәнни коммунизмга нигез салучы шәхесне торгыза... Образлы характеристикада беренче планга Карл Маркс — фикер иясе сыйфатлары чыгарылган. Аның интеллектының көче, рухи дөньясының бөеклеге яхшы тапшырылган. Һәйкәлнең композициясе тигез һәм симметрияле», — диелә һәйкәл тасвирламасында.