Казан символы: Сөембикә манарасында масштаблы реставрация эшләре бара
Казан Кремлендә Татарстан башкаласының төп символларының берсе булган Сөембикә манарасын реставрацияләүнең төп этабы башланды. Бүген журналистларга атаклы корылманы ничек коткаруларын күрсәттеләр.
Манарадагы эшләр – 2026 елда Казан Кремле ансамблен масштаблы реставрацияләүнең бер өлеше. Белгечләргә бут фундаментын инъекцияләү ысулы белән ныгытырга, кирпеч өемен торгызырга (урыны белән ярыклар 7 мм кадәр җитә), түшәмәләрне һәм баскычларны көчәйтергә, шулай ук агач конструкцияләрне уттан һәм биологик зарарланулардан сакларга кирәк булачак.
Аерым игътибар — фундаментны һәм цоколь өлешен гидроизоляцияләү өчен бүлгеч урнаштыруга. Бу төп бурычларның берсе: нәкъ менә гидроизоляция булмау сәбәпле конструкцияләрдә дым җыела, бу исә кирпечнең җимерелүенә китерә.
Манарага тарихи кыяфәт кайтарылачак: оригиналь тәрәзә тутырылмалары торгызылачак, югалган коелган элементлар һәм XVIII йөз үрнәгендәге кублы рәшәткәләр торгызылачак. Ярусларның түбәсен һәм атламалыкларны бакыр белән тышлыйлар (хәзер алар яшел төскә буялган), ә түбәдәге мәшһүр ярымай реставрацияләнәчәк.
Белгечләргә стеналарның җимерелгән һәм деформацияләнгән кирпеч өеме участокларының бөтенлеген реставрация эремәләре*, шул исәптән таш алмаштыргычлар* ярдәмендә компановкалау һәм кисү ысуллары белән торгызырга кирәк булачак.
Реставрация эшләренә республика бюджетыннан 136,5 млн.сум юнәлдерелгән.
ТР Мәдәни мирас объектларын саклау комитеты рәисе Иван Гущин:
«Беренче номерлы тема – кирпеч өемен торгызу. Без ярыклар ясап, аларны спираль анкерлар һәм углерод сүсеннән махсус ламельләр белән ныгытачакбыз. Аерым игътибар — түбә конструкцияләренә һәм су агымы системаларына».
*Реставратор сүзлеге
Реставрация эремәләре – тарихи объектларны торгызганда: югалган өлешләрне ныгыту, тулыландыру, өслекнең геометриясен һәм фактурасын торгызу өчен кулланыла торган махсус составлар ул.
Таш алмаштыргычлар – катыланганнан соң төсе, фактурасы һәм төп физик-механик үзлекләре буенча табигый ташны имитацияли торган махсус катнашмалар. Аларның төп бурычы – тарихи элементлардагы уемнарны (чокырларны яки ярыкларны) тулыландыру, шул ук вакытта һәйкәлнең чын нигезен саклап калу.