«КазаньФорум-2026» чарасында Татарстанда мөселман мирасын саклау турында сөйләделәр
Республика территориясендә бүген 1606 мәчет урнашкан. 110 мәчет һәм 24 ярдәмче корылма (мәдрәсә, мулла йорты, училище) дәүләт саклавында тора.
2020 елдан мәчетләрне реставрацияләүгә 1,82 млрд.сум юнәлдерелгән:
· 873 млн.сум – бюджеттан тыш чыганаклар (яртысы диярлек!)
· 769 млн.сум – Татарстан Республикасы бюджеты
· 179 млн.сум – федераль бюджет
«КазаньФорум-2026» халыкара икътисадый форумы кысаларында мөселман тарихи-мәдәни мирасын саклауга багышланган дискуссиядә ТР Мәдәни мирас объектларын саклау комитеты рәисе Иван Гущин масштаблы реставрация эшләренең нәтиҗәләре турында сөйләде.
Агачтан төзелешкә аерым игътибар бирелә
20 мартта, Ураза бәйрәме көнендә, Биектау районының Айбаш авылында төзекләндерелгән агач мәчетне ачу тантанасы булды. Чын агач конструкцияләрнең 80% якын өлеше сакланып калган – агач төзелеш сәнгате өчен уникаль нәтиҗә.
Казанда хәйрия акчалары хисабына 1897 елда төзелгән завод мәчетен этаплап торгызу эшләре алып барыла.
«Бергә саклыйбыз» проекты
Иван Гущин меценатларның иганәләрен изге урыннарны торгызуга турыдан-туры җибәрергә мөмкинлек бирә торган Комитет проектына аерым тукталды.
2026 елда нәрсә эшләнә
· Татарстандагы иң борынгы – 1742 елгы агач мәчетләрнең берсендә – Кукмара районының Әсән-Елга авылында төзекләндерү эшләре алып барыла.
· Питрәч районының Шәле авылында 1895 елгы мәчетне торгызу өчен проект документациясе эшләнде (хәзер бина ябык һәм авария хәлендә). Торгызу өчен акча эзләү бара.
ТР Мәдәни мирас объектларын саклау комитеты рәисе Иван Гущин:
«Татарстанның мөселман мирасы — без консервацияләгән үткән заман түгел. Бу киләчәк өчен ресурс: туризм өчен, инвестицияләр өчен, тәңгәллекне ныгыту өчен, халыкара диалог өчен».