Бүген Ульяновск шәһәрендә узган «Мирас икътисады. Мәдәни мирас объектларын аларны саклау коралы буларак хуҗалык әйләнешенә кертү» түгәрәк өстәлендә Татарстан Республикасы Мәдәни мирас объектларын саклау комитеты рәисе Иван Гущин мәдәни мирас объектларын хуҗалык әйләнешенә кертү буенча төбәкнең системалы эшенә йомгак ясады.
Чара Идел буе һәм Урал федераль округларының мәдәни мирас объектларын саклау органнары җитәкчеләре өчен семинар-киңәшмә кысаларында узды. Оештыручы – Россия Федерациясе Мәдәният министрлыгы.
2024 елның мартыннан 36 мәдәни мирас объекты канәгатьләнерлек булмаган хәлдән чыгарылган.
«Объект өчен 1 сум» программасы төп эш коралы булып кала. 2023 елдан башлап ташламалы бәядән 25 авария хәлендәге һәйкәл сатылган, агымдагы елда инде ике объект – Кама Тамагы районында һәм Чистайда сатылган. Сатулар турында мәгълүмат наследие.дом.рф платформасында урнаштырыла.
ДОМ.РФ белән партнерлык барлык төп юнәлешләрне үз эченә ала: цифрлаштыру, объектларны әйләнешкә кертү һәм инвесторларга ташламалы кредит бирү. 2025 елдан платформада Татарстаннан 57 объект урнаштырылган, аларның 22се буенча сату-алу эшләре бара яки әзерләнә.
Мәдәни мирас объектларын реставрацияләүче инвесторлар өчен ташламалы кредитлау программасы гамәлдә. Агымдагы елда Казанда объектны торгызу өчен проект-смета документациясен эшләү өчен 10 млн.сум күләмендә кредит бирелгән. Гаризаларның тагын бер өлеше килештерүдә.
Гущин билгеләп үткәнчә, эш баланслы якын килүгә корыла: инвесторларга ярдәм чаралары (объектларны ташламалы сату, проектлауны бюджеттан финанслау, ташламалы кредитлар) белән беррәттән, Комитет милекчеләрнең сак йөкләмәләрен үтәвен контрольдә тота, бу исә системага ышанычны сакларга һәм базарда намуслы катнашучыларның мәнфәгатьләрен якларга мөмкинлек бирә.
«Татарстанда проблемаларны теркәп бару гына түгел, ә аларны инвентаризация, 1 сумга сату, инвесторларга ярдәм итү һәм саклау йөкләмәләренең үтәлешен контрольдә тоту аша хәл итәргә мөмкинлек бирә торган система да булдырылды һәм эшли», – дип ассызыклады Гущин.