Алабугада мәдәни мирас объектларын инвестиция әйләнешенә кертү турында фикер алыштылар
12 мартта Алабугада инвесторлар – «Объект өчен 1 сум» программасы буенча мәдәни мирас объектларын сатып алучылар белән дә, һәйкәлләрне сатып алуга һәм реставрацияләүгә акча кертергә ниятләүчеләр белән дә очрашу булды. Чараны ТР Мәдәни мирас объектларын саклау комитеты һәм Алабуга районы администрациясе оештырды.
Алабуга – федераль әһәмияткә ия тарихи җирлек, һәйкәлләр саны буенча республикада икенче урында тора – 262 объект. Районда барлыгы 275 мәдәни мирас объекты бар. Катнашучыларга сәламләү сүзе белән Алабуга муниципаль районы башлыгы Рөстәм Нуриев мөрәҗәгать итте. Ул территориянең инвестицион җәлеп итүчәнлеген үстерү перспективалары турында сөйләде һәм потенциаль инвесторларны бу процесска активрак кушылырга өндәде.
«Бүген шактый катлаулы хәлдә булган бу биналар урын таба ала. Бүген гомуми туклану да, кунакханә фонды да, хезмәт күрсәтүләр дә – барысы да кирәк, һәм мин моның белән эшләргә мөмкин дип саныйм», – дип ассызыклады район башлыгы.
«Объект өчен 1 сум» программасы нәтиҗәләре һәм перспективалары турында Татарстан Республикасы Мәдәни мирас объектларын саклау комитеты рәисе Иван Гущин республика территориясендә торышы канәгатьләнерлек булмаган мәдәни мирас объектлары буенча гомуми картина тәкъдим итте һәм федераль йөкләмәләрне гамәлгә ашыру кысаларында инвесторлар белән эшләүнең төп юнәлешләрен билгеләде.
«Татарстан – илдә мәдәни мирас объектларын торгызу программасын гамәлгә ашыруда лидерларның берсе. Бүгенге көндә республикада ташламалы бәядән 2 ел эчендә 19 объект сатылган, тагын 20се ДОМ.РФ платформасында тора. Ике ел эчендә Алабугада «Объект өчен 1 сум» программасы буенча авария хәлендәге 5 объект сатылган инде. 2026 ел ахырына кадәр тагын 5 объектны сату планлаштырыла. Алар барысы да канәгатьләнерлек хәлдә түгел һәм үз инвесторларын көтә», - дип хәбәр итте Иван Гущин.
ДОМ.РФ аша ташламалы кредитлау Катнашучылар алдында ДОМ.РФ вәкилләре чыгыш ясады, алар мәдәни мирас объектларын торгызу проектларын ташламалы кредитлау мөмкинлекләре турында җентекләп сөйләделәр. Операторы ДОМ.РФ булып торган программа 2024 елда эшли башлады.
2025 елның июлендә Бөтен Россия өчен 9% бердәм ставка билгеләнде, ә 2026 елның мартында программага мөһим үзгәрешләр кертелде. Программаның төп шартлары:
· Кунакханә проектлары өчен ставка – еллык 6% (әгәр объект «3 йолдыз» категориясендәге һәм аннан да югарырак, мәйданы 500 кв.м дан да ким булмаган, номер фонды 10 номердан да ким булмаган, объект мәйданының кимендә 50% биләгән кунакханә өчен җайлаштырылса).
· База ставкасы – еллык 9% кадәр (куллануның башка төрләре өчен: рестораннар, офислар, апартаментлар, коворкинглар).
· Ташламалы чор – проектлау һәм реставрацияләү этапларына 8,5 елга кадәр.
· Баштан ахырына кадәр финанслау – проектны эшләүне дә, барлык торгызу эшләрен дә каплый.
· Кредит суммасы – кимендә 5 млн.сум.
· Юридик затларга һәм шәхси эшкуарларга, шул исәптән объектны 2024 елның 28 ноябреннән соң сатып алучыларга да мөмкин. Файдалануга тапшырылганнан соң бер ел дәвамында кунакханә сертификация узарга һәм «3 йолдыз»дан түбән булмаган категория алырга тиеш (бурыч кредит килешүендә беркетелә).
Программаның партнер-банклары: ДОМ.РФ банкы, ВТБ, Сбер, Альфа-Банк, Совкомбанк, ВЭБ.РФ.
Очрашуда катнашучылар өчен дәүләт ярдәменең яңа формасы турында игълан итү мөһим вакыйга булды. Иван Гущин игътибар иткәнчә, Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов карары буенча Алабугада авария хәлендәге мәдәни мирас объектларын сатып алган инвесторларга объектларны реставрацияләү һәм җайлаштыру буенча проект документациясен әзерләү өчен түләү рәвешендә өстәмә ярдәм чарасы каралган. Әлеге максатларга 38 млн.сумнан артык акча юнәлдерелгән. Бу чара инвесторларга проектларны гамәлгә ашыруның башлангыч этабында финанс йөкләнешен сизелерлек киметергә мөмкинлек бирәчәк.
Шулай ук инвесторлар алдында Татарстан Республикасы Икътисад министрлыгы каршындагы Татарстан Республикасы Гарантия фонды вәкиле дә чыгыш ясады. Киңәшмәдә катнашучылар ярдәмнең өстәмә формалары турында белделәр, шул исәптән тотрыклы финанс хәле булган, әмма залог мөлкәте җитәрлек булмаган эшкуарларга кредитлар буенча гарантияле тәэмин итүне дә кертеп. Фонд кече һәм урта бизнеска, мәдәни мирас объектларын торгызу проектларын да кертеп, инвестиция проектларын гамәлгә ашыруга заем финанславын алуда ярдәм итә.
Катнашучылар алдында шулай ук Комитетның, Алабуга дәүләт музей-тыюлыгының һәм прокуратураның профильле белгечләре чыгыш ясады. Алар мәдәни мирас объектларын саклау буенча эшләрне башкару тәртибе, музей-тыюлыкның мирасны саклаудагы роле, шулай ук һәйкәлләрне тиешенчә карап тотмау өчен җаваплылык турында сөйләделәр. Инвесторлар өчен мөмкин булган объектлар турында тулырак мәгълүмат наследие.дом.рф порталында урнаштырылган.